Kısırlıkta Yapılan Testler

Gebelik istemelerine rağmen çocuk sahibi olamayan çiftler bir süre sonra doktora mutlaka başvurmaktadırlar. Bu çiftlerin gebelik elde etmeleri bakımından değerlendirilmeleri ve araştırılmaları çok önemlidir. Üreme organlarının çalışması gebelik oluşumunu etkilediği için bu fonksiyonların hassas bir şekilde incelenmesi gerekmektedir.

Hangi Tahliller Yapılmalıdır?

Jinekolojik Muayene Ve Ultrason; Jinekolojik muayene ve Vaginal Ultrasonografi ile Üreme organlarındaki enfeksiyonlar,anatomik ve yapısal bozukluklar,rahime ait myomlar ve polipler,yumurtalıklarda kistler tespit edilebilmektedir.Özellikle adet sürecinde yumurta gelişiminin takibi ve çatlamasının izlenmesi çok faydalı olmaktadır.Yumurta takibi adetin 10-12. günlerinde başlanır ve 17-20 mm civarına ulaşması takip edilir.Yumurtanın çatlaması ile birlikte ovulasyon günü tespit edilmiş olur.

Kadınlarda Yapılan Hormon Testleri

Kadınlara yapılacak olan hormon testleri adetin 3.günü sabah aç olarak yapılmalıdır.

  • FSH
  • LH
  • E2
  • Prolaktin
  • Serbest T3,Serbest T4,TSH
  • 17-OH Progesteron
  • DHEA-SO4
  • Kan grubu ve Kan sayımı

Erkeklerde Spermogram;

Erkek kısırlığını belirleyen en önemli faktör olan sperm hücrelerinin sayı ve kalitesini belirleyen teste Spermogram denir.3-5 günlük bir cinsel perhizden sonra alınan numunede spermlerin sayısı,hacmi,hareketlilik oranları ve şekilleri değerlendirilir.Bir enfeksiyon durumu varsa tespit edilebilir.

Spermiyogram Yapılırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

3-5 günlük cinsel perhiz yani ilişkiye girmeme süresi gereklidir.Süre kısalırsa sayı etkilenir,süre uzarsa hareketlilik etkilenir.En ideali 3günlük cinsel perhizin arkasından yapılmalıdır.

Sperm örneği mastürbasyon ile laboratuar tarafından verilen temiz bir kaba alınmalıdır.

Sperm laboratuvar dışında verilecek ise sperm örneği laboratuara en geç 30 dakika içinde ulaştırılmalıdır.

Sperm örneği verilirken kayganlaştırıcı olarak bir kimyasal kullanılmamalıdır.

Sperm Testi Sonuçları Değerlendirilmesi

Sperm verildikten sonra sayımı yapacak olan uzman tarafından özel bir mikroskobik sayma ve değerlendirme işlemi ile rapor hazırlanır.Sperm incelenirken miktar,renk,koku,akışkanlık,sıvılaşma süresi değerlendirilir.Sperm sayımı yapılır,sperm hareketliliği ve yapısı değerlendirilir.Lökositlerin ve mikroorganizmaların varlığı incelenir.

Normal bir Spermogram sonucu aşağıdaki gibi olmalıdır.

Hacim: 2-6 ml

Sayı:20 milyon/ml

Total Sperm Sayı: >40 milyon/ml

Hareket: >%50

Şekil (Morfoloji): >%30

Canlılık (Vitalite): >%75

Lökosit: < 1.0x105/ml

Morfoloji: >%4 (Kruger Kriterleri)

Sperm Sonuçlarını Etkileyen Faktörler:

  • Sigara sperm sayısını hareketlerini ve yapısını olumsuz etkilediği için bırakılmalıdır.
  • Alkol cinsel gücü azaltır,sperm sayı ve hareketini olumsuz etkiler.Aşırı alkol tüketiminde Testosteron denilen erkeklik hormonu üretimi azalmaktadır.
  • Uyuşturucu maddeler,bağımlılık yapan ilaçlar sperm kalitesini ve üretimini olumsuz etkiler.
  • Bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar sperm sayı ve hareketliliğini olumsuz etkiler.Antbiotikler,parazit ilaçları,depresyon ilaçları,ülserde kullanan ilaçlar,Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların bazıları spermler üzerine olumsuz etkiler yaratmaktadır.

Kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar da sperm üretimine zarar vermektedir.Bu ilaçların bazları sperm üzerine kalıcı etkilerde bulunabilir.Bu yüzden bu tür ilaçları kullanmadan önce ileride kullanabilmek için spermleri alıp dondurmak gereklidir.

Yüksek ısı özellikle hamam,sauna ve sıcak su banyoları sperm üretimini olumsuz etkiler.

Özellikle bazı kimyasallar ve özellikle haşere ilaçları da sperm üretimini olumsuz etkilemektedir.

Kadınlarda Rahim Filmi ( Histerosalpingografi)

Özellikle rahim içi ve tüplerin değerlendirildiği bir yöntemdir.Rahimdeki şekil bozuklukları, tüplerdeki tıkanıklıklar rahim içine verilen bir kontrast madde ile görüntülenerek bir röntgen filmi üzerine kaydedilir.Bu filmin kısaltılmış adı HSG dir.Halk arasında kanal filmi olarak da isimlendirilen HSG kısırlık araştırmalarında mutlaka uygulanan bir yöntemdir. Ayıca HSG nin tedavi edici bir özelliği vardır.Bu film çekildikten sonra tüplerin içindeki küçük yapışıklıkların açılması ve tüplerdeki tıkaçların atılması mümkündür.HSG çekilen her dört hastadan biri hiçbir tedaviye gerek kalmadan 3-4 ay içerisinde gebe kalabilmektedir.

HSG Ne Zaman ve Nasıl Çekilir?

HSG çekimi adet bitiminden sonraki 3-4 gün içerisinde yapılması tercih edilir.Adetin başladığı gün birinci gün kabul edilerek 5-10 günleri arasında yapılmalıdır.Hasta bu dönem içinde cinsel temasta bulunmamış olmalıdır.Bu tetkik bir görüntüleme merkezinde kadın doğum hekimi tarafından çekilmelidir.Genel anestezi ile yada anestezi vermeden çekilebilir.Hasta jinekolojik pozisyonda hazırlanır .Konrast madde rahim içine enjekte edilerek rahmin içini,tüplerin durumunu ve ilacın karın boşluğu içinde dağılımı o esnada film çekilerek görüntülenir. Film anında kadın doğum doktoru yada radyolog tarafından değerlendirilerek rahim içinde bir septum yada polip varlığı,rahim yapısı,tüplerin açık olup olmadığı değerlendirilir.

Rahim Filmi Çekmek Ağrılı Bir İşlem midir?

Hastaların bir kısmı bu işlem sırasında ağrı duyabilmektedir.Bu işlem sırasında uyumsuz olabilecek hastalara anestezi altında işlemi uygulamakta fayda vardır.Rahim ağzı tutulduğunda ve kontrast madde tüplere geçince hasta ağrı duyabilmektedir.

Gerektiğinde Yapılan İleri Tetkikler

Laparoskopi:

Karın boşluğuna ışıklı metal bir aletle girilerek rahim ,tüpler,yumurtalıklar ve kanalların açıklığı gözlemlenir.Hastanede ameliyathanede ve genel anestezi altında yapılır.Bu işlem sırasında rahim ağzından verilen boyalı maddenin tüplerden karın boşluğuna doğu geçişi izlenebilmektedir.Bu yöntemle ayrıca Endometriosis denilen ve gebeliğe engel olan hastalığın tanısını koymak mümkün olmaktadır.Yine başka rahim anomalilerini,açıklanamayan kasık ağrılarında,adet görememe durumlarında tanı ve tedavi amacıyla Laparoskopi uygulanmaktadır.

Histereskopi:

Rahim ağzından ışıklı bir aletle girilerek rahim içinin gözlenmesidir.Cihazın ucundaki kamera yardımı ile rahim içi gözlemlenir.Rahim kanalı ve rahim boşluğu değerlendirilerek rahimde olabilecek polip,myom gibi patolojiler görülerek aynı esnada bunların tedavisi de mümkün olmaktadır.

Endometrial Biopsi:

Gerek görüldüğünde yapılabilir.Özellikle Yumurtlama sonrası Luteal Faz dönemini değerlendirmek için uygulanır.Rahim içinden ince bir kanül ile biopsi alınmasıdır.Alınan parça incelenerek yumurtlama olup olmadığı .